Web AJAX Nedir? Nerelerde Kullanılır?

AJAX, ziyaretçilerin sitede sadece istedikleri kısmı yükleyebilmelerini ve yenileyebilmelerini sağlayan yönteme denir. Bu yöntem sayesinde web sayfanızın hızı ve etkileşimi çok artar.

WEB AJAX NEDİR?

AJAX, “Asynchronous JavaScript and XML” anlamına gelen bir kısaltmadır. AJAX, programlama diliyle ortaklaşa çalışan bir tekniktir. 

Bütün sayfayı ziyaretçilere yeniden tekrar yükletmeden, sadece gerekli olan ekrana yansıtmak veya sunucuya veri göndermektir. Yani ana amacı; arka planda sunucuyla ufak miktarda bilgi alışverişi yaparak sayfaları hızlı şekilde güncelleyen web sayfaları yaratmaktır. Bu da web sayfanızın hızının, kullanılabilirliğinin ve etkileşiminin artmasını sağlar.

AJAX, bir dil değil, bir yöntemdir. AJAX tekniği ile kod yazılamaz. AJAX, JavaScript ve XML dilleriyle ve tarayıcıda bulunan XmlHttpRequest nesnesiyle birlikte kullanılır.

 

AJAX Nasıl Çalışır?

  • Web sayfasında bir sayfa yüklenir veya bir düğmeye tıklanır.
  • JavaScript, bir XMLHttpRequest nesnesi oluşturulur.
  • Ardından da XMLHttpRequest web sunucusuna istek gönderir.
  • Sunucu bu isteği işleyerek, web sayfasına geri bir cevap gönderir.
  • Gelen yanıt JavaScript tarafından okunur.
  • JavaScript ile sayfa güncellemesi gibi işlemler gerçekleştirilir.

 

AJAX’ın en önemli aracı XMLHttpRequest'dir. Günümüzdeki bütün tarayıcılar bu nesneyi desteklemektedir. XMLHttpRequest sayesinde sunucuyla veri alışverişinde bulunulur. Bu da, tüm sayfanın sıfırdan yüklemeden, web sayfasının ilgili bölümlerinin güncellemesini sağlar. Chrome, Firefox, IE7+, Edge, Safari ve Opera gibi tüm tarayıcılarda da XMLHttpRequest nesnesi bulunur.

 

AJAX Nerelerde Kullanılır?

  • Form Doğrulama: Formlar web sayfalarının en önemli bölümlerinden biridir. AJAX sayesinde çok hızlı ve basit şekilde doğrulama yapılabilir. 
  • Lightbox: Web sitelerinde açılan ve kullanıcıları rahasız eden pop-up’lar, birçok tarayıcı tarafından da engellenir. AJAX ile pop-up’a alternatif olan lightbox kullanılabilir.
  • Sıralama / Filtreleme: Arama sonuçlarını ya da bir veriyi, istediğiniz özellikler doğrultusunda size, sıralayıp filtreleme imkanı sağlar.
  • Oy Verme / Değerlendirme: Kullanıcı herhangi bir şey hakkında oy vermek veya değerlendirme yapmak isterse AJAX kullanarak tüm sayfanın yenilenmesine gerek kalmadan sadece ilgili kısım yenileyebilir. 
  • Twitter’ın gündem bildirimi : Twitter'da gündemdeki konular hakkında tweet atıldığında, ana sayfasının yenilenmesine gerek kalmadan rakamları güncellemektedir. Bu yeni özellik için de AJAX yöntemi kullanıldı.

 

AJAX hemen hemen her web projesinde kullanılabilir. Sadece istenen kısmın yüklenmesi hız açısından bir avantaj sağlar. Ancak kodlar, kullanıcıların bilgisayarıdan yorumlandığı için yavaş bilgisayarlarda sorunlar yaşanabilir. Ajaxı kullanmak için herkes tarafından bilinen web programları dışında, iyi derecede Javascript bilgisi gerektirmektedir.